SCIENCE DAILY MYANMAR • 🚀 Exploring Science & Tech • 🐍 UPDATED DAILY •
SEARCH
×
2026-01-28 2 min read

Boltzmann Brain လို့ခေါ်တဲ့ လေဟာနယ်ထဲက ဦးနှောက် သီအိုရီ

ဒီအကြောင်းအရာဟာ နားထောင်လိုက်ရင် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ဆန်တယ်လို့ ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တမ်းကျတော့ ဒါဟာ စကြာဝဠာရဲ့ ဖြစ်တည်မှုနဲ့ "အန်ထရိုပီ" (Entropy) သဘောတရားတွေကို မေးခွန်းထုတ်ထားတဲ့ လေးနက်တဲ့ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါတယ်။

Boltzmann Brain

ဒီနေ့တော့ ရူပဗေဒနဲ့ ဒဿနိကဗေဒ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပြီး တွေးစရာကျန်ခဲ့မယ့် ခေါင်းစဉ်တစ်ခုအကြောင်း ကျွန်တော် ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ ဒါကတော့ "Boltzmann Brain" လို့ခေါ်တဲ့ "လေဟာနယ်ထဲက ဦးနှောက်" သီအိုရီပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအကြောင်းအရာဟာ နားထောင်လိုက်ရင် သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ဆန်တယ်လို့ ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တမ်းကျတော့ ဒါဟာ စကြာဝဠာရဲ့ ဖြစ်တည်မှုနဲ့ "အန်ထရိုပီ" (Entropy) သဘောတရားတွေကို မေးခွန်းထုတ်ထားတဲ့ လေးနက်တဲ့ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါတယ်။

Boltzmann Brain: လေဟာနယ်ထဲက အထီးကျန်ဦးနှောက်

မိတ်ဆွေအနေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် "ငါဟာ တကယ်ရှိနေတဲ့ လူသားတစ်ယောက်ပါ" လို့ ဘယ်လောက်ထိ ယုံကြည်မှုရှိပါသလဲ။ လက်ရှိ မြင်တွေ့နေရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်၊ အတိတ်က အမှတ်တရတွေ၊ ဖတ်ရှုနေတဲ့ ဒီစာသားတွေဟာ တကယ့်အစစ်အမှန်တွေရော ဟုတ်ပါရဲ့လား။ Ludwig Boltzmann ဆိုတဲ့ သြစတြီးယား ရူပဗေဒပညာရှင်ကြီးရဲ့ အယူအဆကို အခြေခံပြီး ပေါ်ထွက်လာတဲ့ ဒီပဟေဠိကတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ယုံကြည်မှုတွေကို တုန်လှုပ်သွားစေနိုင်ပါတယ်။

အန်ထရိုပီ (Entropy) နှင့် စနစ်မကျမှု

ဒီသဘောတရားကို နားလည်ဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ဟာ "အန်ထရိုပီ" ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို အရင်ဆုံး သိထားဖို့ လိုပါတယ်။ ရူပဗေဒနိယာမတွေအရ စကြာဝဠာထဲက အရာအားလုံးဟာ စနစ်တကျရှိမှု (Order) ကနေ စနစ်မကျမှု (Disorder) ဆီကို အမြဲတမ်း ဦးတည်ပြောင်းလဲနေပါတယ်။ ဥပမာ - ကော်ဖီခွက်တစ်ခု ကွဲသွားရင် အပိုင်းအစတွေ ပြန့်ကျဲသွားတာ လွယ်ကူပေမဲ့၊ အဲ့ဒီအပိုင်းအစတွေ ပြန်စုပြီး ကော်ဖီခွက်အဖြစ် အလိုလို ပြန်ဖြစ်လာဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်သလောက်ပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ Boltzmann ကတော့ ဒီလို မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတဲ့အရာက "အချိန်ကာလ အကန့်အသတ်မရှိ ရှည်ကြာခဲ့မယ်ဆိုရင်" ဖြစ်လာနိုင်ခြေ (Probability) ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အက်တမ်မှုန်တွေဟာ လေဟာနယ်ထဲမှာ အချိန်အကြာကြီး မျောလွင့်နေရင်း တိုက်ဆိုင်မှုတစ်ခုကြောင့် စနစ်တကျ ပြန်စုစည်းမိပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ရုတ်တရက် ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

စကြာဝဠာကြီးတစ်ခုလုံးလား၊ ဦးနှောက်တစ်လုံးတည်းလား

ဒီနေရာမှာ စိတ်ဝင်စားစရာ မေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်လာပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လက်ရှိနေထိုင်နေတဲ့ စကြာဝဠာကြီးတစ်ခုလုံး (ကြယ်တွေ၊ ဂလက်ဆီတွေ၊ လူသားသန်းပေါင်းများစွာ) ဟာ အလွန်ရှုပ်ထွေးပြီး ကြီးမားပါတယ်။ ဒီလောက်ကြီးမားတဲ့ အရာကြီးတစ်ခုလုံး တိုက်ဆိုင်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်နည်းပါးပါတယ်။

ဒါပေမဲ့... မိတ်ဆွေရဲ့ ဦးနှောက်တစ်လုံးတည်း ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ကရော။

ရူပဗေဒ တွက်ချက်မှုတွေအရ စကြာဝဠာကြီးတစ်ခုလုံး အလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာတာထက်၊ အသိဉာဏ်နဲ့ အမှတ်တရတွေ ပြည့်စုံစွာပါရှိတဲ့ "ဦးနှောက်တစ်လုံး" (Boltzmann Brain) ဟာ လေဟာနယ်ထဲက အမှုန်တွေ စုစည်းမှုကြောင့် ရုတ်တရက် ပေါ်လာဖို့က ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများနေပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒီသီအိုရီအရ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာတာက - မိတ်ဆွေဟာ တကယ်ပဲ သမိုင်းကြောင်းတွေ၊ မိသားစုတွေ ရှိတဲ့ လူသားစစ်စစ်လား၊ ဒါမှမဟုတ် လေဟာနယ်ထဲမှာ ခဏတာ ပေါ်လာပြီး "ငါက လူသားပဲ" လို့ ထင်ယောင်ထင်မှား အမှတ်တရတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းခံလိုက်ရတဲ့ Boltzmann Brain တစ်ခုလား။

ဒါဆို ကျွန်တော်တို့က အစစ်အမှန် မဟုတ်ဘူးလား

စိတ်မပူပါနဲ့။ ရူပဗေဒပညာရှင် အများစုကတော့ ကျွန်တော်တို့ဟာ Boltzmann Brain တွေ မဟုတ်ဘူးလို့ ယူဆကြပါတယ်။ ဒီသီအိုရီကို ထောက်ပြရတဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်က "ငါတို့ မရှိဘူး" လို့ ပြောချင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ လက်ရှိ လက်ခံထားတဲ့ စကြာဝဠာ အစပျိုးမှု သီအိုရီ (Big Bang နှင့် Inflation Theory) တွေမှာ လိုအပ်ချက်တွေ၊ ကွက်လပ်တွေ ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာကို ထောက်ပြချင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အကယ်၍ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စကြာဝဠာ သီအိုရီက မှန်ကန်တယ်ဆိုရင် Boltzmann Brain တွေ ရှိနေဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေက သာမန်လူသားတွေထက် ပိုများနေရပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာ ကျွန်တော်တို့က သာမန်လူသားတွေ ဖြစ်နေတဲ့အတွက်၊ ကျွန်တော်တို့ နားလည်ထားတဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ အစပိုင်းကာလ အယူအဆတွေမှာ ပြင်ဆင်စရာတွေ ရှိနေနိုင်ကြောင်း ပညာရှင်တွေက သုံးသပ်ကြပါတယ်။

နိဂုံး

ခြုံငုံပြီး ပြောရမယ်ဆိုရင် Boltzmann Brain ဆိုတာဟာ ရူပဗေဒ ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်သာမကဘဲ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဖြစ်တည်မှု (Existence) ကိုပါ ပြန်လည် ဆန်းစစ်စေတဲ့ ဒဿနတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ မိတ်ဆွေ အနေနဲ့ ဒီအကြောင်းအရာကို ဖတ်ပြီး "ငါ့ရဲ့ လက်ရှိဘဝက အစစ်အမှန်ပါ" ဆိုတဲ့ အသိတရားကို ပိုပြီး တန်ဖိုးထားမိလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် မျှော်လင့်ပါတယ်။

Boltzmann Brain အယူအဆသည် ဂြိုဟ်တစ်လုံးကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသကဲ့သို့ အတည်ပြုထားသော "ရုပ်ဝတ္ထု တွေ့ရှိချက်" မျိုး မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် လက်ရှိ စကြာဝဠာဆိုင်ရာ သီအိုရီများ (Cosmological Theories) တွင် ဟာကွက်ရှိနေကြောင်း ထောက်ပြသည့် "တွေးခေါ်မှုဆိုင်ရာ စမ်းသပ်ချက်" (Thought Experiment) တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤအကြောင်းအရာကို American Physical Society (APS) ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ရူပဗေဒ အဖွဲ့အစည်းကြီးများက ထုတ်ဝေသည့် Physical Review D ကဲ့သို့သော တရားဝင် သုတေသန ဂျာနယ်များတွင် ပညာရှင်များက အလေးအနက်ထား ဆွေးနွေးငြင်းခုံကြပါသည်။ Caltech နှင့် Stanford ကဲ့သို့သော တက္ကသိုလ်ကြီးများမှ ရူပဗေဒ ပညာရှင်များက စကြာဝဠာ၏ အစနှင့် အဆုံးကို တွက်ချက်ရာတွင် ဒီပုစ္ဆာကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြပါသည်။

BoltzmannBrain #PhysicsPhilosophy #Entropy #Existence #ScienceInBurmese #Cosmology #DeepThinking #BurmeseArticles